Giới Thiệu Lập Trình C

C là ngôn ngữ lập trình bậc cao được phát triển ban đầu bởi Dennis M.Ritchie để phát triển hệ thống lập trình UNIX ở Bell Labs. C được phát triển ban đầu trên máy tính DEC PDP-11 năm 1972.

Năm 1978, Brian Kernighan và Dennis Ritchie công khai bản mô tả đầu tiên của ngôn ngữ C, được biết đến dưới tên tiêu chuẩn K&R.

Hệ điều hành UNIX, bộ biên dịch C, là tất cả những gì cần thiết cho việc viết các chương trình với ngôn ngữ C.

Tại sao phải học lập trình C?

Ngôn ngữ C hiện tại được sử dụng rộng rãi trong môi trường chuyên nghiệp vì những lý do sau đây:

  • Khá dễ học và nắm bắt.
  • Ngôn ngữ có cấu trúc.
  • Nó tạo ra các chương trình hiệu quả.
  • Nó có thể xử lý các hoạt động ở cấp thấp.
  • Nó có thể được biên dịch trên nhiều nền tảng hệ điều hành khác nhau.

Sự thật về ngôn ngữ C

  • C được phát triển ban đầu để viết Hệ điều hành có tên UNIX.
  • C là ngôn ngữ kế thừa của ngôn ngữ B được giới thiệu những năm 1970.
  • Ngôn ngữ được chuẩn hóa năm 1988 bởi Viện tiêu chuẩn quốc gia Hoa Kỳ (ANSI).
  • Hệ điều hành UNIX viết bởi ngôn ngữ C năm 1973.
  • Ngày nay C được sử dụng rộng rãi nhất trong các ngôn ngữ lập trình hệ thống.
  • Hầu hết các ứng dụng lớn đều có sự kế thừa, triển khai từ ngôn ngữ C.
  • Hệ điều hành Linux và hệ quản trị cơ sở dữ liệu MySQL được viết bởi ngôn ngữ C.

Hello World bằng C

Để cung cấp cho bạn một chút hứng thú về lập trình C, chúng tôi sẽ cung cấp cho bạn chương trình Hello World rất quen thuộc được viết bằng C.

#include <stdio.h>

int main() 
{
   /* my first program in C */
   printf("Hello, World! \n");
   
   return 0;
}

Đối tượng độc giả

Hướng dẫn này được thiết kế cho các lập trình viên phần mềm có nhu cầu hiểu ngôn ngữ lập trình C bắt đầu từ đầu.

Hướng dẫn C này sẽ cung cấp cho bạn đầy đủ kiến thức về ngôn ngữ lập trình C từ cơ bản tới chuyên sao giúp bạn nâng cao chuyên môn của bản thân.

Điều kiện tiên quyết

Trước khi tiếp tục với hướng dẫn này, bạn nên có kiến ​​thức cơ bản về thuật ngữ lập trình máy tính.

Hiểu biết cơ bản về bất kỳ ngôn ngữ lập trình nào sẽ giúp bạn hiểu các khái niệm lập trình C và tiến nhanh trên đường học tập.

Tại sao lại sử dụng C?

C ban đầu được thiết kế cho việc xây dựng hệ thống, đặc biệt là các hệ điều hành.

C ban đầu được sử dụng cho công việc lập trình hệ thống, đặc biệt là các chương trình tạo nên hệ điều hành.

C được sử dụng làm ngôn ngữ lập trình hệ thống vì nó tạo ra mã chạy nhanh gần như mã được viết bằng hợp ngữ (assembly). Một số ví dụ về việc sử dụng C là:

  • Hệ điều hành.
  • Trình biên dịch các ngôn ngữ.
  • Các trình soạn thảo.
  • Các trình in ấn.
  • Các trình driver mạng.
  • Các chương trình hiện đại.
  • Cơ sở dữ liệu.
  • Ngôn ngữ thông dịch.
  • Tiện ích.

Một chương trình C

Một chương trình C có thể từ 3 dòng đến hàng triệu dòng code. Vì vậy nó nên được viết trong một hoặc nhiều file với phần mở rộng là ".c", ví dụ helloworld.c.

Bạn có thể sử dụng các trình soạn thảo hỗ trợ lập trình C rất tốt như visual studio code, notepadd++, sublime text hoặc bất kỳ trình soạn thảo nào để viết chương trình C.

Thiết lập môi trường

Nếu bạn muốn thiết lập môi trường cho ngôn ngữ lập trình C, bạn cần hai công cụ phần mềm sau có sẵn trên máy tính của bạn, (a) Trình soạn thảo văn bản và (b) Trình biên dịch C.

Trình soạn thảo văn bản

Trình soạn thảo văn bản được sử dụng để viết chương trình của bạn. Ví dụ về một vài trình soạn thảo:

  • Visual Studio Code.
  • Sublime Text.
  • Notepad++.

Những chương trình này có các extension hỗ trợ rất tốt cho việc lập trình C như gợi ý từ khóa của ngôn ngữ C, auto-complete, kiểm tra cú pháp, tích hợp sẵn cửa sổ lệnh để biên dịch chương trình C, ... và đặc biệt là hoàn toàn miễn phí.

Các file tạo bằng trình soạn thảo được gọi là file mã nguồn và chúng chứa mã nguồn chương trình. Các file mã nguồn cho các chương trình C thường được đặt tên có phần mở rộng " .c ".

Trước khi bắt đầu lập trình, hãy đảm bảo bạn có một trình soạn thảo văn bản và bạn có đủ kinh nghiệm để viết chương trình máy tính, biên dịch và cuối cùng thực thi nó.

Trình biên dịch C

Mã nguồn được lưu trong file mã nguồn cần được "biên dịch" thành ngôn ngữ máy để CPU có thể thực thi chương trình.

Trình biên dịch biên dịch mã nguồn thành các chương trình thực thi cuối cùng. Trình biên dịch phổ biến và được sử dụng miễn phí là trình biên dịch GNU C/C++. Nếu không, bạn có thể có các trình biên dịch từ HP hoặc Solaris nếu bạn có các hệ điều hành tương ứng.

Phần sau đây giải thích cách cài đặt trình biên dịch GNU C/C++ trên các HĐH khác nhau. Chúng tôi tiếp tục đề cập đến C/C++ vì trình biên dịch GNU gcc hoạt động cho cả ngôn ngữ lập trình C và C ++.

Cài đặt trên UNIX / Linux

Nếu bạn đang sử dụng Linux hoặc UNIX, thì hãy kiểm tra xem GCC có được cài đặt trên hệ thống của bạn không bằng cách nhập lệnh sau từ dòng lệnh:

$ gcc -v

Nếu bạn đã cài đặt trình biên dịch GNU trên máy của mình, thì nó sẽ in một thông báo như sau:

Using built-in specs.
Target: i386-redhat-linux
Configured with: ../configure --prefix=/usr .......
Thread model: posix
gcc version 4.1.2 20080704 (Red Hat 4.1.2-46)

Nếu GCC chưa được cài đặt, thì bạn sẽ phải tự cài đặt bằng hướng dẫn chi tiết có sẵn tại https://gcc.gnu.org/install/

Hướng dẫn này đã được viết dựa trên Linux và tất cả các ví dụ đã cho đã được biên soạn dựa trên hệ điều hành Cent OS của hệ thống Linux.

Cài đặt trên Mac OS

Nếu bạn sử dụng Mac OS X, cách dễ nhất để có GCC là tải xuống môi trường phát triển Xcode từ trang web của Apple và làm theo các hướng dẫn cài đặt đơn giản. Khi bạn đã thiết lập Xcode, bạn sẽ có thể sử dụng trình biên dịch GNU cho C/C++.

Xcode hiện có sẵn tại https://developer.apple.com/technology/tools/ .

Cài đặt trên Windows

Để cài đặt GCC trên Windows, bạn cần cài đặt MinGW. Để cài đặt MinGW, hãy truy cập trang chủ MinGW, www.mingw.org và theo liên kết đến trang tải xuống MinGW. Tải xuống phiên bản mới nhất của chương trình cài đặt MinGW, được đặt tên là MinGW-<phiên bản>.exe.

Trong khi cài đặt Min GW, tối thiểu, bạn phải chọn cài đặt gcc-core, gcc-g ++, binutils và MinGW runtime, nhưng bạn cũng có thể cài đặt thêm những thành phần khác.

Thêm thư mục con bin của bản cài đặt MinGW vào biến môi trường PATH của bạn , để bạn có thể chỉ định các công cụ này trên dòng lệnh bằng tên đơn giản của chúng.

Sau khi cài đặt hoàn tất, bạn sẽ có thể chạy gcc, g++, ar, ranlib, dlltool và một số công cụ GNU khác từ dòng lệnh Windows.



Bài viết liên quan: